Mâm Cúng Giao Thừa – Bí Quyết Đón Năm Mới Thịnh Vượng

Năm 2024 đang đến, và chuẩn bị mâm cúng giao thừa truyền thống của người Việt là một trong những việc quan trọng nhất. Việc này không chỉ để đón một năm mới tràn đầy hy vọng, mà còn cầu chúc sức khỏe và tài lộc cho gia đình. Cùng M & Tôi tìm hiểu xem trong mâm cúng giao thừa gồm những gì nhé.

Mâm Cúng Giao Thừa Đầy Đủ Có Gì?

Mâm cúng giao thừa đầy đủ

Lễ cúng giao thừa, thường được gọi là Lễ Trừ tịch, diễn ra trong khoảnh khắc chuyển giao từ năm cũ sang năm mới. Đây là một nghi lễ quan trọng và được tiến hành cả trong nhà và ngoài trời, với mâm cỗ cúng đặc biệt. Mâm cúng giao thừa thể hiện sự văn hóa vùng miền, mỗi nơi lại có những đặc điểm riêng.

Mâm Cúng Giao Thừa Miền Bắc

Mâm cơm cúng giao thừa của người miền Bắc thường bao gồm 4 bát và 4 đĩa. Nếu có điều kiện hoặc tổ chức cỗ lớn hơn, có thể tăng lên 6 bát và 6 đĩa hoặc 8 bát và 8 đĩa. Các món ăn truyền thống thường xuất hiện trên mâm cơm gồm:

  • Móng giò hầm măng
  • Bóng nấu thập cẩm
  • Bát mọc
  • Miến nấu lòng gà
  • Thịt gà luộc
  • Đĩa giò lụa
  • Đĩa nem
  • Đĩa giò xào
  • Đĩa nộm
  • Đĩa hành muối
  • Đĩa bánh chưng

Mâm Cúng Giao Thừa Miền Trung

Mâm cỗ cúng giao thừa ở miền Trung thường bao gồm cả bánh chưng và bánh tét. Ngoài ra, còn có một số món khác như:

  • Đĩa dưa món
  • Đĩa giò lụa
  • Đĩa thịt đông
  • Đĩa gà bóp rau răm
  • Đĩa chả
  • Đĩa thịt heo luộc
  • Dưa giá
  • Bát măng khô ninh
  • Bát miến
  • Đĩa cá chiên
  • Đĩa ram…

Ở một số tỉnh tại miền Trung, người ta còn làm thêm nhiều món khác như: cuốn diếp, gỏi ngó sen, gỏi bao tử, bánh răng bừa, xà lách gân bò, chả tôm, nem lụi, và nhiều món ăn đặc sản khác.

Mâm Cúng Giao Thừa Miền Nam

Do đặc trưng thời tiết nắng nóng, mâm cúng giao thừa miền Nam thường tập trung vào các món ăn nguội. Cụ thể, mâm cúng giao thừa ở miền Nam bao gồm:

  • Canh măng tươi
  • Canh khổ qua nhồi thịt
  • Thịt kho hột vịt
  • Gỏi tôm thịt
  • Chả giò
  • Dưa món
  • Củ kiệu
  • Bánh tét
  • Củ cải ngâm nước mắm
  • Các loại đồ cúng như trầu cau, trái cây, đèn dầu, muối, gạo, ly trà, bánh mứt, hoa cúng, và vàng mã.

Mâm Cúng Giao Thừa Chay

Thông thường, mâm cúng giao thừa chay cần chuẩn bị những món sau:

  • Bánh tét chay
  • Xôi
  • Chè, thuốc, rượu, trà
  • Đèn (nến), hương, hoa
  • Tiền vàng
  • Mũ chuồn
  • Trái cây, bánh mứt
  • Cơm, canh chay
  • Chén đũa,…

Cách Bày Mâm Cúng Ngoài Sân, Trong Nhà

Mâm cúng giao thừa trong nhà

Cách Bày Mâm Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Sân

Cách bày mâm lễ chay:

  • Chuẩn bị một chiếc bàn, trải một tấm khăn vải sạch rồi đặt mâm cúng lên.
  • Đặt đĩa xôi, bánh kẹo ở giữa mâm.
  • Đặt tiền vàng, đĩa muối, đĩa gạo bên cạnh mâm.
  • Đặt rượu ở phía trước mâm lễ.
  • Nước ngọt và bia đặt phía tay trái mâm lễ.
  • Đèn hoặc nến đặt ở phía bên phải mâm lễ.
  • Đặt lọ hoa, sớ khấn, mũ cánh chuồn bên cạnh mâm.
  • Hương thắp cháy rồi đặt xuống mâm hoặc có thể cắm vào chén muối hoặc gạo.

Cách bày mâm lễ mặn:

  • Đặt đĩa gà luộc có ngậm 1 bông hoa hồng đỏ ở giữa mâm, đầu quay hướng ra phía ngoài đường.
  • Bánh chưng bóc nhưng không cắt, đặt bên cạnh đĩa gà.
  • Đĩa giò lụa đặt bên cạnh đĩa bánh chưng.
  • Đĩa hoa quả sau đĩa bánh chưng và gà cúng.
  • Gạo và muối cho vào đĩa hoặc chén nhỏ riêng và đặt bên cạnh đĩa hoa quả.
  • Đèn và nến đặt bên cạnh đĩa hoa quả.
  • Rượu và nước đặt trước mâm lễ.
  • Vàng mã và trầu cau đặt trên vành mâm.
  • Mũ cánh chuồn để bên cạnh hoặc phía sau mâm lễ (nếu mâm còn rộng) hoặc có thể đặt lên một mâm khác rồi đặt sau mâm lễ.
  • Lọ hoa tươi để bên cạnh.
  • Hương thắp có thể cắm vào chén gạo dưới mâm hoặc cắm trực tiếp vào đĩa xôi và bánh chưng.

Cách Bày Mâm Cúng Đêm Giao Thừa Trong Nhà

Sau khi hoàn thành lễ cúng ngoài trời, bước tiếp là lễ cúng trong nhà, mâm cúng giao thừa trong nhà này có ý nghĩa tương tự không kém. Nó là cơ hội để cầu nguyện cho sự phù hộ và thịnh vượng cho gia đình trong năm mới. Mâm cúng giao thừa trong nhà phải được sắp xếp một cách trang trọng và chu đáo.

Mâm cúng giao thừa trong nhà được chia thành hai phần: mâm cỗ mặn và mâm cỗ chay. Mâm cỗ mặn bao gồm bánh chưng, giò-chả, xôi gấc-xôi đậu xanh, thịt gà, canh măng, nem rán và những món ăn khác, phụ thuộc vào phong tục và sở thích của mỗi gia đình. Phần mâm cỗ chay và ngọt thường bao gồm hương hoa, nến và đèn, bánh kẹo Tết, đồ uống như bia và nước ngọt, cùng với các loại mứt trái cây.

Trong lễ cúng giao thừa, tất cả các thành viên trong gia đình cùng tụ tập quanh bàn thờ. Họ đứng trang nghiêm, chắp tay và lập kết tỏ lòng tôn kính đối với tổ tiên. Qua nghi thức này, họ cầu nguyện và hy vọng rằng tổ tiên sẽ phù hộ gia đình, đảm bảo một năm mới an lành, thịnh vượng và khỏe mạnh.

Vị Trí Đặt Mâm Cúng Ngoài Trời, Trong Nhà

Mâm cúng trong nhà

Bên cạnh cách bài trí mâm cúng giao thừa, vị trí đặt mâm cúng cũng rất quan trọng. Theo quan niệm xưa, đặt mâm cúng đúng hướng đem đến tài lộc và thịnh vượng.

Hướng Đặt Mâm Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Chuẩn Nhất

Lễ cúng giao thừa ngoài trời thường được tiến hành tại nơi trống trải, thường đặt mâm cúng giao thừa giữa sân. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng có điều kiện để tổ chức lễ cúng tại sân riêng của mình. Trong trường hợp không có sân hoặc không đủ diện tích, mâm lễ cúng giao thừa có thể được đặt giữa phòng, trên ban công, hoặc thậm chí trên sân thượng.

Hướng Đặt Mâm Cúng Giao Thừa Trong Nhà

Ngược lại, mâm lễ cúng giao thừa trong nhà thường được đặt tại ban thờ gia tiên, nơi mà gia đình thường tổ chức các nghi lễ. Điều này thể hiện sự hiếu thảo và lòng biết ơn đối với ông bà tổ tiên trong gia đình, tạo ra một không gian trang trọng và thiêng liêng để thể hiện lòng tôn kính và tri ân đối với tổ tiên trong dịp Tết.

Bài Cúng Giao Thừa Ngoài Trời, Trong Nhà Chuẩn Nhất

Đọc văn khấn giao thừa

Văn khấn giao thừa ngoài trời

Nam mô A di đà Phật (3 lần)
Kính lạy:

  • Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương
  • Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật
  • Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh
  • Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần
  • Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển
  • Con kính lạy ngài đương niên Thiên quan
  • Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm Nhâm Dần với năm Quý Mão
Chúng con là: ………, sinh năm: ………
Hành canh: ……….. tuổi
Cư ngụ tại số nhà:……, ấp/khu phố:………., xã/phường ……………..…
Quận/huyện/ thành phố ……………………………. tỉnh/thành phố ………………………..

Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dàng Phật thánh, dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài cựu niên đương cái Thái tuế, ngài tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.

Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn trời, Phật, chư vị tôn thần. Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.

Nam mô A di đà Phật (3 lần, 3 lạy)

Văn khấn giao thừa trong nhà

Nam mô A di đà phật (3 lần)
Kính lạy: Đức đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên hậu Thổ chư vị tôn Thần.
Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa. Ngài định Phúc Táo quân. Các ngày Địa Chúa Long mạch Tôn Thần và tất cả các Thần linh cai quản trong khu vực này.

Cúi xin giáng lâm trước Án , thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời: Ngài bản cảnh Thành Hoàng chư vị đại Vương.
Ngài bản xứ Thần linh Thổ địa.
Ngài định Phúc Táo quân.
Ngài Phúc Đức chính Thần.
Các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch tài Thần.
Ngài Bản Gia Táo Quân.
Các ngài Ngũ Chúc, Hưởng Dương, Trừ Tà, Tỏa Sáng cai quản trong xứ này.
Cúi xin giáng lâm trước Án , thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lại kính mời: các cụ Tiên Linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, cô di Tỷ, Muội, nội ngoại Tộc chư vị Hương Linh, cúi xin giáng về Linh Sàng hâm hưởng lễ vật.
Cúi xin giáng lâm trước Án , thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho chúng con: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Độ cho chúng con mọi duyên thuận lợi, công việc hanh thông. Người người được chữ bình an, tháng ngày được hưởng phần lợi lộc. Âm phù – Dương trợ, sở nguyện tòng tâm. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.

Dù làm đơn giản hay cầu kì, mâm cúng giao thừa luôn thể hiện truyền thống văn hóa đặc biệt của người Việt vào dịp Tết Nguyên Đán. Là một cơ hội để tôn vinh tổ tiên và cầu mong cho một năm mới thịnh vượng. Mong rằng bài viết này sẽ giúp bạn chuẩn bị được mâm cúng giao thừa thật đầy đủ và chỉn chu. M & Tôi xin chúc bạn và gia đình đón mừng năm mới 2024 nhiều sức khỏe và hạnh phúc.

Avatar of M & Tôi

M & Tôi

Trang thông tin tổng hợp, chia sẻ mọi thứ về mọi lĩnh vực trong cuộc sống

Bài viết liên quan