Trang chủ Em & tôi Khám phá Mặc đồ đen không nóng hơn đồ trắng?

Khám phá

Mặc đồ đen không nóng hơn đồ trắng?

Trong tác phẩm "Công viên kỷ Jura" của Michael Crichton có một nhân vật là Ian Malcolm. Đây là một thanh niên cực kỳ lập dị trên người luôn mang bộ đồ đen từ đầu tới chân, dù lúc ấy trời đang nóng gần chết.

Ian Malcolm là một nhà toán học, với chuyên môn nằm ở mảng thuyết hỗn mang. Quan trọng nhất, ngay từ lúc nhân vật này lần đầu xuất hiện, người đọc sẽ có thể thấy luôn đây là một thanh niên cực kỳ lập dị. Nguyên do là bởi đồng chí này diện trên người từ đầu đến đít toàn đồ đen thui. Sơ mi đen, quần đen, tất đen, giày đen. Kỳ quái nhất là lúc ấy trời đang nóng gần chết, thế nên cái bộ dạng của ông anh lại càng thêm phần quái đản.

Không chỉ người đọc thấy lạ, mà ngay cả các nhân vật trong truyện cũng đến phát ngốt khi diện kiến thanh niên đó. Tiến sĩ Ellie Sattler, một nhà cổ sinh vật học được mời đến khảo sát công viên, thậm chí còn đã hỏi khéo một câu: “Hôm nay mặc màu đen thì hơi ấm đấy nhỉ?”

Ian Malcolm trong
Ian Malcolm trong "Công viên kỷ Jura".

Trên thực tế, đen là một màu chống nhiệt tuyệt vời

Nếu không quên hiện tượng bức xạ vật đen, ta sẽ thấy đen thực ra là màu hợp nhất trong môi trường nhiệt. Tỏa nhiệt rất hiệu quả.”

Hồi mới đọc thì mình không để ý lắm đến cái đấy, vì nghĩ nó chỉ là kiểu chém bừa kèm đế thêm vài từ khóa nghe có vẻ lôgic mà mấy ông tác giả Sci Fi vẫn hay làm. Mình đã đi tra thử xem sự thật là ra sao. Và thật may mắn là cái tuyên bố xanh rờn của Malcolm đã được khá nhiều fan truyện bàn luận, với những dẫn chứng nghiên cứu cụ thể. Sau một hồi lần ngược các nguồn tài liệu thì với lượng kiến thức của một thằng 3.4 trung bình môn vật lý hồi cấp 3, mình đã rút ra được kết luận rằng: Malcolm mặc đồ đen để chống nóng là… không sai, mặc dù cách lý giải của Crichton có phần hơi chém thật.

Cụ thể là thế này.

Theo lời Crichton, đồ đen hợp để chống nóng vì một hiện tượng gọi là bức xạ vật đen. Đây là một hiện tượng có thật, nhưng cách Crichton giải thích nó thì hơi cụt. “Vật đen” ở đây không phải là vật có màu đen, mà nó dùng để chỉ các vật có thể hấp thụ hoàn toàn tất cả các bức xạ điện từ chiếu đến mình. Nó không nhất thiết phải có màu đen, mà chỉ cần chiếu cái gì vào thì “nuốt chửng” luôn cái đấy, không hắt ngược nó lại.

Nhưng tình cờ làm sao, nếu chỉ xét riêng về bức xạ nhiệt, các vật thể màu đen quả thực có khả năng “nuốt” nhiệt cao hơn những màu khác. Điều này khiến cho việc nếu đem một cái áo đen và một cái áo trắng ra cùng phơi nắng, cái áo đen sẽ nóng lên rất nhanh, bởi vì nó hấp thụ hầu hết ánh nắng chiếu vào, và giữ nhiệt lại trong chất vải, còn cái áo trắng thì sẽ nóng lâu hơn, bởi vì hất văng hầu hết nắng ra ngoài.

Người mặc đồ màu đen có nóng lên cùng hay không?

Hồi năm 1980, tờ tạp chí Nature đã đăng tải công trình nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học (https://www.nature.com/articles/283373a0) về một hiện tượng khác thường: Tại sao người Bedouin (dân du mục Ả Rập) lại cứ tối ngày khoác áo thụng đen trên người, trong khi họ sống giữa sa mạc nóng hừng hực như thế? Kết quả hóa ra là cái màu thực chất không quan trọng, mà quan trọng là cái thiết kế. Đen hấp nhiệt nhiều hơn thật, nhưng vì quần áo của người Bedouin cứ thùng thà thùng thình, thế nên gió tha hồ lùa vào và làm nguội nó đi, khiến cho lúc cái áo tiếp xúc với da thì nó cũng dịu chẳng kém gì màu trắng.

Cái kết quả này được củng cố bởi một nghiên cứu về màu lông và khả năng tích nhiệt của chim, đăng trên Tạp chí Sinh lý học So sánh trước đó 2 năm (https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/BF00688930.pdf). Nghiên cứu cho thấy rằng nếu không có gió, những con chim lông trắng và dựng đứng trên người sẽ có nhiệt độ da thấp nhất. Nhưng tất cả đều thay đổi ngay khi gió nổi lên. Lúc này thì lông đen dựng lại có mức nhiệt da thấp nhất.

Nguyên nhân là bởi lông trắng hắt nhiệt của mặt trời thật, nhưng nó cũng hắt ngược nhiệt tỏa ra từ cơ thể về lại da; trong khi lông đen thì hấp thụ hết sạch mọi loại nhiệt hắt vào mình, kể cả trên trời chiếu xuống lẫn từ da tỏa lên. Nói cách khác, lông đen hút hết nhiệt từ da bọn chim, sau đó để gió thổi nguội đi và chỉ tỏa một lượng bức xạ nhiệt nhỏ ngược xuống da bọn nó (với điều kiện là lông phải dựng xù lên, chứ nếu áp sát vào da thì không có tác dụng tản nhiệt); còn lông trắng thì chẳng hấp thụ được gì mấy cả, thế nên nhiệt từ da tỏa lên bị hắt ngược vào lại da, khiến nhiệt độ da tăng lên cao hơn (dựng hay áp sát vào da thì gần như đều có mức nhiệt giống nhau cả).

Vậy nên mặc đồ đen ở chỗ nóng như đám dân Fremen của Xứ Cát hay Ian Malcolm của Công viên kỷ Jura cũng không phải là phi lôgic. Quan trọng nhất là chúng nó được thiết kế theo kiểu nào thôi.

Theo Hội thích truyện Sci Fi (khoa học viễn tưởng/giả tưởng

 

0 ( 0 bình chọn )

Chia sẻ Chia sẻ
https://mvatoi.com.vn
M & Tôi - Nơi cảm xúc thăng hoa, là nơi tâm sự, chia sẻ cảm xúc của bản thân qua những bài viết của chính mình

Ý kiến bạn đọc (0)

"Tình một đêm" với trùm xã hội đen

26/12/2020 06h:07

80

Sáng sớm thức dậy em hốt hoảng khi trên người không mảnh vải che thân nằm trọn trong vòng tay của một người đàn ông xăm trổ đầy mình.

CĐM Hàn ném đá youtuber Trung Quốc vì ăn rau diếp cuốn thịt và tỏi

13/11/2020 03h:11

215

Kênh Youtube Điền Tây Tiểu Ca gần đây gặp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ cư dân mạng Hàn Quốc vì ăn rau diếp cuốn thịt và tỏi.

Nữ giới "tự sướng" - Chuyện ít ai dám nói

13/11/2020 02h:44

224

"Tự sướng" là một nhu cầu sinh lý hoàn toàn bình thường của con người, và việc "tự sướng" điều độ, có kiểm soát là an toàn và lành mạnh, không có lí gì phải tự gò ép, bắt bản thân nhịn cả.

Nhóm tội phạm người Việt tại Nhật bị bắt: Xóc đĩa - Chặt tay con nợ

11/11/2020 10h:49

288

Gần đây những hành vi phạm tội của người Việt tại Nhật bị phanh phui, sau hàng loạt vụ bắt bớ. Mới đây nhất nhóm tội phạm người Việt chuyên xóc đĩa, chặt tay con nợ đã bị bắt.

Cách hóa giải hướng xấu, chọn hướng tốt xây nhà năm 2021

04/11/2020 09h:26

622

Việc chọn hướng khi sửa nhà, xây nhà là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến gia chủ. Vậy làm thế nào để hóa giải hướng xấu, chọn hướng tốt xây nhà năm 2021?

Có nên dạy trẻ không được tiếp xúc với người lạ?

03/11/2020 01h:24

231

Có thể vì quá lo lắng nên cha mẹ đã dạy con không được tiếp xúc với người lạ mà quên dạy cách phân biệt đâu là người an toàn và không an toàn. Điều này khiến trong mắt của trẻ chỉ toàn là người xấu và vô hình khiến tâm lý của đứa trẻ dè dặt hơn sau khi trưởng thành dẫn tới kĩ năng giao tiếp kém, thụ động.

Cùng chủ đề

Bài viết mới