Trang chủ Em & tôi Khám phá Mặc đồ đen không nóng hơn đồ trắng?

Khám phá

Mặc đồ đen không nóng hơn đồ trắng?

Trong tác phẩm "Công viên kỷ Jura" của Michael Crichton có một nhân vật là Ian Malcolm. Đây là một thanh niên cực kỳ lập dị trên người luôn mang bộ đồ đen từ đầu tới chân, dù lúc ấy trời đang nóng gần chết.

Ian Malcolm là một nhà toán học, với chuyên môn nằm ở mảng thuyết hỗn mang. Quan trọng nhất, ngay từ lúc nhân vật này lần đầu xuất hiện, người đọc sẽ có thể thấy luôn đây là một thanh niên cực kỳ lập dị. Nguyên do là bởi đồng chí này diện trên người từ đầu đến đít toàn đồ đen thui. Sơ mi đen, quần đen, tất đen, giày đen. Kỳ quái nhất là lúc ấy trời đang nóng gần chết, thế nên cái bộ dạng của ông anh lại càng thêm phần quái đản.

Không chỉ người đọc thấy lạ, mà ngay cả các nhân vật trong truyện cũng đến phát ngốt khi diện kiến thanh niên đó. Tiến sĩ Ellie Sattler, một nhà cổ sinh vật học được mời đến khảo sát công viên, thậm chí còn đã hỏi khéo một câu: “Hôm nay mặc màu đen thì hơi ấm đấy nhỉ?”

Bạn đang xem: Mặc đồ đen không nóng hơn đồ trắng?

Ian Malcolm trong
Ian Malcolm trong "Công viên kỷ Jura".

Trên thực tế, đen là một màu chống nhiệt tuyệt vời

Nếu không quên hiện tượng bức xạ vật đen, ta sẽ thấy đen thực ra là màu hợp nhất trong môi trường nhiệt. Tỏa nhiệt rất hiệu quả.”

Hồi mới đọc thì mình không để ý lắm đến cái đấy, vì nghĩ nó chỉ là kiểu chém bừa kèm đế thêm vài từ khóa nghe có vẻ lôgic mà mấy ông tác giả Sci Fi vẫn hay làm. Mình đã đi tra thử xem sự thật là ra sao. Và thật may mắn là cái tuyên bố xanh rờn của Malcolm đã được khá nhiều fan truyện bàn luận, với những dẫn chứng nghiên cứu cụ thể. Sau một hồi lần ngược các nguồn tài liệu thì với lượng kiến thức của một thằng 3.4 trung bình môn vật lý hồi cấp 3, mình đã rút ra được kết luận rằng: Malcolm mặc đồ đen để chống nóng là… không sai, mặc dù cách lý giải của Crichton có phần hơi chém thật.

Tham khảo: "Lấy vợ hiền hòa, làm nhà hướng Nam" và quan niệm chọn hướng nhà trong phong thủy của người xưa

Cụ thể là thế này.

Theo lời Crichton, đồ đen hợp để chống nóng vì một hiện tượng gọi là bức xạ vật đen. Đây là một hiện tượng có thật, nhưng cách Crichton giải thích nó thì hơi cụt. “Vật đen” ở đây không phải là vật có màu đen, mà nó dùng để chỉ các vật có thể hấp thụ hoàn toàn tất cả các bức xạ điện từ chiếu đến mình. Nó không nhất thiết phải có màu đen, mà chỉ cần chiếu cái gì vào thì “nuốt chửng” luôn cái đấy, không hắt ngược nó lại.

Nhưng tình cờ làm sao, nếu chỉ xét riêng về bức xạ nhiệt, các vật thể màu đen quả thực có khả năng “nuốt” nhiệt cao hơn những màu khác. Điều này khiến cho việc nếu đem một cái áo đen và một cái áo trắng ra cùng phơi nắng, cái áo đen sẽ nóng lên rất nhanh, bởi vì nó hấp thụ hầu hết ánh nắng chiếu vào, và giữ nhiệt lại trong chất vải, còn cái áo trắng thì sẽ nóng lâu hơn, bởi vì hất văng hầu hết nắng ra ngoài.

Người mặc đồ màu đen có nóng lên cùng hay không?

Hồi năm 1980, tờ tạp chí Nature đã đăng tải công trình nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học (https://www.nature.com/articles/283373a0) về một hiện tượng khác thường: Tại sao người Bedouin (dân du mục Ả Rập) lại cứ tối ngày khoác áo thụng đen trên người, trong khi họ sống giữa sa mạc nóng hừng hực như thế? Kết quả hóa ra là cái màu thực chất không quan trọng, mà quan trọng là cái thiết kế. Đen hấp nhiệt nhiều hơn thật, nhưng vì quần áo của người Bedouin cứ thùng thà thùng thình, thế nên gió tha hồ lùa vào và làm nguội nó đi, khiến cho lúc cái áo tiếp xúc với da thì nó cũng dịu chẳng kém gì màu trắng.

Tham khảo: Xin đừng ăn thịt rắn

Cái kết quả này được củng cố bởi một nghiên cứu về màu lông và khả năng tích nhiệt của chim, đăng trên Tạp chí Sinh lý học So sánh trước đó 2 năm (https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/BF00688930.pdf). Nghiên cứu cho thấy rằng nếu không có gió, những con chim lông trắng và dựng đứng trên người sẽ có nhiệt độ da thấp nhất. Nhưng tất cả đều thay đổi ngay khi gió nổi lên. Lúc này thì lông đen dựng lại có mức nhiệt da thấp nhất.

Nguyên nhân là bởi lông trắng hắt nhiệt của mặt trời thật, nhưng nó cũng hắt ngược nhiệt tỏa ra từ cơ thể về lại da; trong khi lông đen thì hấp thụ hết sạch mọi loại nhiệt hắt vào mình, kể cả trên trời chiếu xuống lẫn từ da tỏa lên. Nói cách khác, lông đen hút hết nhiệt từ da bọn chim, sau đó để gió thổi nguội đi và chỉ tỏa một lượng bức xạ nhiệt nhỏ ngược xuống da bọn nó (với điều kiện là lông phải dựng xù lên, chứ nếu áp sát vào da thì không có tác dụng tản nhiệt); còn lông trắng thì chẳng hấp thụ được gì mấy cả, thế nên nhiệt từ da tỏa lên bị hắt ngược vào lại da, khiến nhiệt độ da tăng lên cao hơn (dựng hay áp sát vào da thì gần như đều có mức nhiệt giống nhau cả).

Vậy nên mặc đồ đen ở chỗ nóng như đám dân Fremen của Xứ Cát hay Ian Malcolm của Công viên kỷ Jura cũng không phải là phi lôgic. Quan trọng nhất là chúng nó được thiết kế theo kiểu nào thôi.

Theo Hội thích truyện Sci Fi (khoa học viễn tưởng/giả tưởng

 

Đọc thêm: 5 lợi ích của gián và 6 lý do chúng ta nên nuôi gián làm thú cưng

0 ( 0 bình chọn )

Chia sẻ Chia sẻ
https://mvatoi.com.vn
M & Tôi - Nơi cảm xúc thăng hoa, là nơi tâm sự, chia sẻ cảm xúc của bản thân qua những bài viết của chính mình

Ý kiến bạn đọc (0)

Cùng chủ đề