Trang chủ Em & tôi Khám phá Tìm hiểu về ý tưởng đổi tên Sài Gòn thành Thành phố mang tên Bác

Khám phá

Tìm hiểu về ý tưởng đổi tên Sài Gòn thành Thành phố mang tên Bác

Ngày 12/5/1975, tạp chí Time dành gần như toàn bộ số báo hôm đó để nói về sự kiện quan trọng nhất thế giới bấy giờ: chiến tranh Việt Nam đã kết thúc. Toàn bộ tấm bản đồ màu đỏ, chỉ có một ngôi sao vàng ở vị trí của Sài Gòn với chú thích "Ho Chi Minh City".
Toàn bộ tấm bản đồ màu đỏ, chỉ có một ngôi sao vàng ở vị trí của Sài Gòn với chú thích "Ho Chi Minh City" đăng trên tạp chí Time ngày 12/5/1975

Tháng 7 năm 1976, Quốc hội Việt Nam mới chính thức đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh. Tại sao tờ tạp chí uy tín bậc nhất nước Mỹ lại gọi Sài Gòn bằng cái tên mới, chỉ chưa đầy 2 tuần sau ngày kết thúc chiến tranh? Họ căn cứ trên cơ sở nào?!

Lùi lại, sớm hơn 20 năm. Năm 1955, Nhà thơ Tố Hữu viết trong bài "Ta đi tới":

Ai đi Nam Bộ
Tiền Giang, Hậu Giang
Ai vô thành phố
Hồ Chí Minh
Rực rỡ tên vàng.

Vậy ý tưởng đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh bắt đầu từ đâu?

Ngày 25/8/1946, Phòng Nam bộ Trung ương nhóm họp tại đường Gia Định, nay là đường Trần Nhật Duật. Tại cuộc họp đó, bác sĩ Trần Hữu Nghiệp đưa ra ý tưởng lấy tên Hồ Chí Minh đặt cho Sài Gòn - Gia Định. Ý tưởng nhanh chóng được hưởng ứng. Một ngày sau, 57 người miền Nam đang tham gia cách mạng gửi một bản quyết nghị lên Quốc hội và Chính phủ.

“Xin Quốc-hội và Chính-phủ đổi ngay tên thành phố Sài Gòn lại là tên thành phố Hồ-Chí-Minh để tượng trưng sự chiến đấu, hy sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam Bộ” - bản quyết nghị viết.

57 người ký tên, trong đó có Cục trưởng Quân y Trần Hữu Nghiệp, vị bác sĩ giàu có từng sở hữu bệnh viện tư ở Mỹ Tho, bỏ danh vọng đi theo cách mạng; Trần Công Tường (luật sư) sau này làm Thứ trưởng Tư pháp; Nguyễn Tấn Gi Trọng (Phó cục trưởng Quân y) người giữ ghế đại biểu Quốc hội Việt Nam 7 khóa sau đó.

Xem thêm: Bác Hồ có bao nhiêu tên gọi, bút danh và bí danh?

Ngày 27/8/1946, trên trang nhất báo Cứu Quốc chạy tít lớn: “Thành phố Sài-Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ-Chí-Minh”. Một lời khẳng định.

Ngày 27/8/1946, trên trang nhất báo Cứu Quốc chạy tít lớn: “Thành phố Sài-Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ-Chí-Minh”. Một lời khẳng định.
Ngày 27/8/1946, trên trang nhất báo Cứu Quốc chạy tít lớn: “Thành phố Sài-Gòn từ nay sẽ đổi tên là Thành phố Hồ-Chí-Minh”. Một lời khẳng định.

Chủ tịch Hồ Chí Minh khi đó (tháng 8-1946) đang ở cách Hà Nội hơn 9000 km, tại một căn biệt thự ở ngoại ô Paris. Trước mặt Chủ tịch nước Cộng hòa non trẻ là một cuộc thương thảo bế tắc - Hội nghị Fontainebleau.

Hội nghị đã diễn ra hơn một tháng, từ đầu tháng 7, phái đoàn Chính phủ Việt Nam và Pháp đang không thể nói chuyện tiếp bởi phái đoàn Việt Nam do đồng chí Phạm Văn Đồng làm Trưởng đoàn không chấp nhận cái gọi là “Cộng hòa Nam Kỳ tự trị” mà Pháp vừa bật đèn xanh cho thành lập ở Đông Dương.

Trung tuần tháng 9/1946, hội nghị Fonteinebleau kết thúc. Không có kết quả nào đạt được về tư cách độc lập của Việt Nam và vấn đề Nam Kỳ. “Un grain de sable peut entraver la marche d'une machine” (Một hạt cát có thể dừng hoạt động cả cỗ máy) - Hồ Chí Minh tóm tắt kết quả hội nghị khi trả lời báo chí Pháp.

Cỗ máy ấy tên là Hòa Bình. Nó đã bị trì hoãn tại Đông Dương trong 30 năm tiếp sau.

Những người lính ở chiến trường B (Chiến trường B là Miền Nam) kể rằng cái tên Thành phố Hồ Chí Minh đã đi vào đầu từ lúc nào, họ không còn nhớ. Chỉ biết rằng thành phố ấy đã được gọi như thế trước giải phóng rất lâu.

Ngày giải phóng, không hẹn mà gặp, trên các mặt báo đồng loạt gọi Sài Gòn bằng tên mới: "Thành phố Hồ Chí Minh".
Báo "Nhân Dân" đã sử dụng cùng lúc hai tên “Sài Gòn” và “Thành phố Hồ Chí Minh” trong các bài tường thuật. Báo "Hà Nội Mới" số ra ngày 1/5 cũng sử dụng cùng lúc cả hai tên trên trang nhất.

Báo
Báo "Nhân Dân" đã sử dụng cùng lúc hai tên “Sài Gòn” và “Thành phố Hồ Chí Minh” trong các bài tường thuật. Báo "Hà Nội Mới" số ra ngày 1/5 cũng sử dụng cùng lúc cả hai tên trên trang nhất.

Lúc đó, chưa một quyết định nào được đưa ra về tên mới của Sài Gòn. Trong các quyết định hành chính đầu tiên của lực lượng tiếp quản thành phố, địa danh này vẫn được gọi là “Sài Gòn - Gia Định”.

Cùng lúc này, ca khúc “Tiếng hát từ thành phố mang tên người” được phát sóng.

Tháng 7/1976, Quốc hội Việt Nam họp và quyết định đổi tên để Sài Gòn mang tên chính thức như ngày hôm nay.

Như vậy, phải đến 30 năm sau, ý tưởng ấy mới chính thức trở thành sự thật.

Xem thêm: 6 câu chuyện cảm động về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Nguồn: Tổng hợp từ Express và một số tư liệu.

5 ( 2 bình chọn )

Chia sẻ Chia sẻ

Ý kiến bạn đọc (0)

6 câu chuyện cảm động về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

25/08/2020 02h:07

683

Hôm nay (25/8) là sinh nhật thứ 110 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Lúc sinh thời, khi mọi người tính tuổi ông theo cách tính thông thường, ông nói: "Các cậu lại ăn bớt gần một năm trong bụng mẹ của tớ rồi. Đó là quãng đời đẹp nhất của một công dân."

Cùng chủ đề

Bài viết mới